ทำไมปากถึงไว ในโลกของความสัมพันธ์
เคยเป็นหรือเปล่า เวลาที่มีคนขอให้ช่วย ปากมันไว ให้พูดว่าได้เลย ทั้งที่จริงๆ ไม่อยากทำ พอวางสายหรือแยกตัวออกมา ความรู้สึกหนักอึ้ง ตามไปดูที่นี่ ก็ลอยขึ้นมาจุกที่หน้าอก นี่ไม่ใช่เรื่องธรรมดา แต่นักจิตวิทยาเรียกมันว่า "การตอบสนองแบบประจบประแจง" (Fawning) ซึ่งมันฝังรากอยู่ใน ระบบประสาท ของเรา อย่างน่าเหลือเชื่อ
การตอบสนองที่โลกเพิ่งรู้จัก เมื่อสู้ไม่ได้หนีไม่พ้น
ในวิชาชีววิทยาบอกเราว่า เมื่อมนุษย์เจอภัยคุกคาม เราจะมี 3 ทางเลือก คือ สู้ (Fight), หนี (Flight), หรือหยุดนิ่ง (Freeze) แต่นักบำบัดค้นพบอีกมุมหนึ่ง นั่นคือการ ประจบประแจง (Fawn) ที่เน้นความกลมกลืน
อาการฟอว์นนิงประกอบด้วย:- ยอมเหนื่อยเพื่อคนอื่น ทั้งที่ไม่ได้ถูกขอ
- ยอมเสียสละสิทธิ์ของตัวเอง เพื่อรักษาบรรยากาศให้สงบ
- ไม่กล้าแสดงความเห็นต่าง เพราะกลัวโดนเกลียด
- เป็นนักพยากรณ์อารมณ์ ตลอดเวลา
เหตุผลที่เราต้องเป็นเด็กดี ในบ้านที่ตึงเครียด
พฤติกรรมนี้ไม่ได้ติดตัวมาแต่เกิด แต่มันถูกสอนผ่านประสบการณ์ ลองนึกภาพเด็กที่โตมา ในบ้านที่ความโกรธน่ากลัว เด็กคนนั้นจะเรียนรู้อย่างรวดเร็วว่าทางที่ ปลอดภัยที่สุด คือการ "อย่าสร้างปัญหา" ต้องไม่ทำให้ใครกังวล จนสุดท้าย สิทธิในการพูดว่าไม่หายไป และเมื่อเวลาผ่านไป กลไกนี้ก็ทำงานเองโดยไม่รู้ตัว
ออกซิโทซินตัวร้าย ที่ทำให้เราปฏิเสธคนไม่เป็น
การศึกษาจากมหาวิทยาลัยระดับโลก ระบุชัดเจนว่า ร่างกายของเราตอบสนองด้วยเคมีบางอย่าง ที่ชื่อว่า ออกซิโทซิน (Oxytocin) หรือฮอร์โมนแห่งความผูกพัน เมื่อเราเครียด เราจะเลือกสร้างพันธมิตร แทนที่จะปฏิเสธ นี่คือวิธีรักษาตัวรอดแบบละมุน แต่ผลข้างเคียงคือเราจะ ไม่กล้าปกป้องสิทธิ์ของตัวเอง
บทสรุปและทางออก เพื่อชีวิตที่สมดุล
การรู้เท่าทันการตอบสนองนี้ คือจุดเริ่มต้นของชีวิตใหม่ เราต้องหัดพูดคำว่าไม่ การช่วยเหลือผู้อื่นไม่ได้แปลว่า เราต้องลบตัวตนทิ้ง ค่อยๆ ฝึกปฏิเสธในเรื่องที่ไม่อยากทำ แล้วคุณจะพบว่า มิตรภาพที่ยั่งยืน มาจากการเคารพซึ่งกันและกัน อย่างแท้จริง